Terapi nedir? Terapi ilk olarak Sigmund Freud tarafından konuşma tedavisi olarak tanımlanmıştır.

1) Terapi nedir? – Terapi ne demektir

Terapi nedir? Konuşma tedavisidir. – Sigmund Freud

Freud terapi nedir sorusuna verdiği bu cevapla terapiyi psikolojik hastalıkların üstesinden ilaç gibi tedavi yöntemleriyle gelmeye çalışan metotlardan ayırdı. Freud’un terapi tanımı halen geçerli olsa da bir çok dala ayrılan terapi uygulamaları için yeni tanımlar ortaya konmuştur.

Terapi nedir? Terapi bireylerde bulunan psikolojik hastalıkları, davranış bozukluklarını, negatif tutumları ve psikosomatik yakınmaları azaltmayı, ortadan kaldırmayı amaçlar. Psikolojik hastalıkların tedavisinin dışında terapi bireyin olgunlaşması, büyümesi ve iyilik halini hedefler. Bilimsel sonuçlara dayalı farklı terapi yöntemlerine dayanır. Terapi uygulamaları psikoterapi eğitimi almış terapistler tarafından uygulanan planlı tedavilerdir. Terapi bir yada daha fazla terapist ile, bir yada daha fazla danışana uygulanır.

Terapi nedir konulu bu yazının özetini aşağıdaki sunumda bulabilirsiniz.

2) Terapi nedir Terapi çeşitleri

  1. Bireysel terapi
  2. Evlilik terapisi
  3. Aile terapisi
  4. Çocuk terapisi
  5. Grup terapisi
  6. E-Terapi terapi

3) Terapi nedir? – Terapi yöntemleri

  1. Psikanaliz / Psikanalitik yaklaşım
  2. Bilişsel davranışçı yaklaşım
  3. Hümanist yaklaşım
  4. Sistemik terapi

4) Terapi nedir – Terapistler ilaç verir mi?

Hayır, ilaç konularında bir psikiyatri yada nöroloji uzmanına danışmalısınız.

Psikiyatristler tıp uzmanlarıdır ve ilaç gibi biyolojik tedavi konularında uzmanlaşırlar.

Psikologlar insan davranışlarını ve bilişsel süreçleri değerlendiren, çalışan ve psikolojik hastalıkların teşhisini koyan uzmanlardır.

Terapistler hastalarına ilaç vererek değil konuşarak yardımcı olmaya çalışırlar. Belirli terapi yöntemlerinde eğitimlerini alarak danışanlarının problemlerini çözmelerinde onlara konuşarak yardımcı olan uzmanlardır. Eğitimlerini öncelikle psikoloji, psikiyatri yada psikolojik danışmanlık alanlarında almış olabilirler.

Terapistler yaptıkları telefon görüşmesinde veyahut da ilk görüşmede, hastanın akut ihtiyaçlarını fark edebilirler. Bu durumda terapiye başlamadan önce veya terapi ile eş zamanlı olarak danışanlarını bir psikiyatri uzmanına yönlendirebilirler.

5) Terapi nedir? – Terapistimi nasıl seçebilirim?

Terapist seçerken şunlara dikkat etmelisiniz.

  • Terapistinizin lisansları
  • Uzmanlık alanları
  • Sıklıkla çalıştığı danışan grubu
  • Almış olduğu temel psikoterapi eğitimi dışında terapistin kendini diğer eğitimlerle nasıl geliştirdiği
  • Kendinizi yakın hissedip hissetmemeniz
  • Problemlerinizi bir bayanla mi yoksa bir erkekle mi daha rahat çalışırsınız
  • Terapist kısa süreli mi yoksa uzun süreli bir terapi mi uyguluyor?
  • Evinize olan uzaklık, ulaşım imkanı
  • Çalışma saatleri
  • Talep edilen ücret
  • Terapistin referansları – Kendi psikiyatri uzmanınız, aile doktorunuz ve tanıdıklarınızın referanslarını göz önünde bulundurun

!!! İnternet üzerinde ki sitelerde verilen uzman referanslarının çoğu gerçek olmaz. Bunları göz ardı edin. Yazılma tarihlerine bakarsanız birbirlerine çok yakın olduğunu ve benzer kalemlerden çıktığını görürsünüz.

6) Terapi Nedir – Terapistimi değiştirebilir miyim?

Muhtemel terapist değiştirme nedenleri

  • Taşınma
  • Psikiyatride yatılı hasta iken başlanan terapinin çıkışla birlikte sona ermesi
  • Terapistin bürosuna olan uzaklık
  • Yüksek ücret talebi
  • Terapistten memnuniyetsizlik
    • Güven zedelenmesi
    • Uzun süreden sonra ilerleme olmadığına kanaat getirmek
    • Terapistinizin sizi anlamadığını düşünmek

Her terapist her danışanla çalışamayabilir. Terapistinizle bir kaç seans geçirdikten sonra terapistinizle çalışamayacağınıza dair görüşleriniz devam edebilir. Terapistinize geri bildirim vererek düzelme sağlayabilirsiniz, ilişkinizi sonlandırmadan önce.

Aynı danışanın defalarca terapist değiştirmesi hayra alamet değildir. Altında yatan nedenler araştırılmalıdır. Genelde bu hastalar, geçmişlerinde ki travmalar nedeniyle yaşadıkları güven zedelenmesini terapistlerine de taşırlar. Her değiştirdikleri terapistle travmalarını tekrarlarlar. Bir kişi daha onları hayal kırıklığına uğratmıştır.

Bazen de “bu terapistte işe yaramadı. İşte benim dururum bu kadar ciddi ve çözülemez bir sorun” mesajı verirler çevrelerindekine sürekli terapist değiştirerek.

Terapiste çok aşırı hayranlıkta iyi değildir. Özellikle danışanın çok kısa sürede terapistine yakınlık gösterdiği, göklere çıkardığı durumlarda, terapistler dikkatli olmalıdır. Erken gelen yakınlık, yine çok erken bir şekilde düşmanca tavırlara dönüşebilir. Danışanın sahip olduğu kişilik bozukluklarından kaynaklanan bu tarz tutumları terapistler tarafından kişisel olarak algılanmamalıdır.

Terapistinize karşı duygularınızın değişmesi normaldir. Terapi süresince terapistinize olan yakınlığınızda muhtemelen değişiklikler olacaktır. Bunun nedenleri konuşulan konuların zorluğu ve yaşanılan stresten de kaynaklanıyor olabilir.

Terapistinize geri dönüşümde bulunmanız faydalı olur. Danışanlar genelde terapistlerine geri dönüşümde bulunmak istemezler. Memnuniyetsizliklerini çoğunlukla terapistlerine haber vermeden terapi seanslarına gelmeyerek gösterirler. Oysaki geri dönüşümlerle ilişkinin kalitesini artırabilirsiniz.

7) Terapi nedir – İlk terapi seansında neler beklemeliyim?

  • Bireysel farklılıklar. Danışanın almış olduğu terapi seansı da farklılık gösterir.
    • Herkesin meseleleri, amaçları, yaş gurubu ve kişisel özellikleri farklıdır.
    • Terapistlerin uyguladıkları terapi yöntemleri de bunda etkili olur.
    • Ayrıca terapistler mesleki geçmişlerinde elde ettikleri tecrübeler doğrultusunda kendilerine has bir üslup geliştirirler.
  • Terapi konusunda bilgilendirme. Bir çok danışan terapiye başkaları tarafından yönlendirilir ve terapi nedir tam olarak bilmezler. Bu nedenle terapist danışanına terapi nedir açıklar.
    • Terapist  ve danışan seansların yoğunluğu, terapi seanslarının süresi, ücret miktarı -ödenme şekli- konularında anlaşırlar.
    • Terapist seans iptallerinin nasıl gerçekleşebileceği, telefonlara hangi durumlarda ve saatlerde cevap verebileceği gibi uygulamaları hakkında danışanını bilgilendirir.
  • Tanışmak. Kendinizi, ailenizi ve yakın ilişkide olduğunuz insanları tanıtmanız istenebilir.
  • Konuşulan konular. Terapide esasen konuşulamayacak konu yoktur. Konuyu, danışanın gereksinimleri belirler. Genel olarak sizi ilgilendiren güncel konularınız, konuyla alakalı kişisel geçmişiniz ve gelecekle ilgili hedefleriniz göz önüne alınarak tartışılır.
  • Terapi amaçları. Terapinin süresince çalışmak istediğiniz konular, elde etmek istediğiniz amaçlar kararlaştırılır.
  • Daha önceki çabalarınız. Daha önce şikayetlerinizi dindirmek, amaçlarınıza ulaşmak için neler denediniz? Hangilerinin ne ölçüde işe yaradığı konuşulur.
  • Terapi çeşitlerinden hangisinin uygulanacağına karar verilir. Bireysel terapievlilik terapisiaile terapisiçocuk terapisigrup terapisi ve online terapidir.
  • Terapiye yakınların davet edilmesi. Size yardımcı olabilecekleri düşünüldüğünde farklı aile bireylerinizi veyahut da arkadaşlarınızı seanslara davet edebilirsiniz. Onların işbirliği istenebilir.
  • Kullanılan gereçler. Çocuk terapilerinde sıklıkla çizimler, kuklalar, hikayeler gibi terapi için geliştirilmiş olan gereçler kullanılır. İlk terapi seansında çocukların terapi nedir sorusuna cevap verebilmek için yazılmış olan hikaye kitapları okunabilir.
  • Terapi süresince terapistlerin bir çoğu not alırlar.
  • Ödevler. İleriki seanslarda bunlara ek olarak daha önceki seanslarda verilmiş ev egzersizlerinde edindiğiniz tecrübeler konuşulur. Bu ödevler gözlem yada kazanımlarınızı hayatınıza uygulamanız
  • Yanınızda getirebilecekleriniz
    • Başka bir profesyonel tarafından yönlendirildiyseniz oradan aldığınız notları getirmeniz faydalı olabilir.
    • Hali hazırda kullandığınız psikiyatrik ilaçlar varsa adları.
    • Daha sonraki seansı ayarlayabilmek için kullanıyorsanız ajandanız. Eğer notlarınızı hatırlamak istiyorsanız günlüğünüz, not defteriniz.

8) Terapi nedir – Terapinin verimini nasıl artırabiliriz?

Terapide danışan pasif değildir. Hastanın pasif olarak uzanıp profesyonellerin gerekli yardımı verdiği dişçi ve diğer doktor tedavilerinden farklıdır terapi. Terapistler size ne yapmanız gerektiğini söylemez. Sizin çözümler üretebileceğiniz ortam yaratır. Terapi seanslarında ve seans aralarında aktif olarak terapinin etkilerini artırabilirsiniz.

Terepatik işbirliği. Bir çok araştırma terapide başarıyı terepatik işbirliğinin getirdiğinde hemfikirdir. Terapist ve danışanın birlikte danışanın hedeflerine varması için ortak çalışmasıdır.

Terapinin başarılı olmasını etkileyen faktörler

  • Geri dönüşüm vermek. Seanslarla ilgili terapistinize geri dönüşümlerde bulunarak ileriki seanslara yön verilmesine katkıda bulunabilirsiniz.
  • Gözlem yapmak. Hafta boyunca kendinizi, ilişkilerinizi gözlemleyerek öz farkındalığınızı artırmak.
    • Hafta boyunca yaşanan değişikleri not edip bunları terapistinizle seans sırasında paylaşabilirsiniz.
  • Denemeler yapmak. Terapi seanslarından elde ettiğiniz kazanımları hafta boyunca hayata geçirmeye çalışmanız gerekir.
  • Çevrenizden yardım almak. Aile bireylerinizi yada arkadaşlarınızı terapiye davet ederek birlikte bazı meseleleri gözden geçirebilirsiniz.

9) Terapi nedir Terapi seanslarının sayısına nasıl karar verilir?

Terapi ihtiyaç duyulduğu müddet devam eder.

Bireysel farklılıklar. Kimileri bir kaç seans içerisinde terapide hedeflerine ulaşırken, kimileri içinse aylarca sürebilir. Danışanların yakınmalarının yoğunluğu da önemli bir faktördür.

Terapi yöntemleri. Sistemik terapi çözüm odaklı olup nadiren 20 seanstan fazla sürmektedir. Psikodinamik yaklaşımlar ise 100 seanstan uzun sürebilir.

Terapide önemli olan terapi bağımlılığı yaratmadan, bireylerin hayatlarına devam edebilmelerini sağlamaktır. Terapi etiği açısından terapist danışanının artık psikoterapiye ihtiyaç duymadığını fark ettiği zaman, bunu danışanıyla paylaşarak değerlendirir.

10) Terapi nedir – Terapi ücretleri

Terapistlerin ücretlerini belirlemelerinde şunlar etkili olur;

  • Akademik dereceleri (Lisans, Yüksek Lisans, Doktora, Akademik ünvanlar -Doçent, Profesör)
  • Mesleği uygulamada ki tecrübeleri
  • Bürolarının konumları
  • Kişisel tercihleri
  • Sigortanın terapiyi karşıladığı ülkelerde sigortanın terapi için yapacağı katkı ülkeye ve sigorta çeşidine göre değişiklik gösterir. Sigortanın ücret ödemesi yapması için psikolojik hastalık tanısının konulmuş olması gerekir. Örneğin, sigorta aile terapisi hizmetleriyle çatışmaların üstesinden gelinmeye çalışıldığında bunları karşılamaz.
  • Uygulanan terapi çeşidi

11) Bir yakınımın terapiye ihtiyacı olduğunu düşünüyorum. Ne yapmalıyım?

Terapi seanslarından fayda görebilmek için kişinin kendisinin gönüllü olması oldukça önemlidir.

Yakınınız ile endişelerinizi paylaşıp, terapinin var olan durumunun üstesinden gelebilmek için denemesini önerebilirsiniz. Eğer içinde bulunduğunuz durum ailenizi veyahut yaşam arkadaşınızı ilgilendiriyorsa, birlikte çift terapisi yada aile terapisi alarak çözüm için ortak çalışabilirsiniz. Fakat kişi bu konuda aktif bir çaba içine girmiyorsa, belki de terapi onun için şimdilik bir öncelik değildir.

Sıklıkla eşlerden birisi evlilik terapisi almak isterken diğer eş buna karşı çıkar. Bu durumda neler yapılabileceği konusunda ayrıntılı bilgi için bakınız evlilik terapisi.

Çocuk terapisi. Çocuğunuz okulla ilgili sorunları nedeniyle ihtiyacı olduğu halde terapiste gitmek istemeyebilir. Çocuğunuza “zorluk çıkaran, sorun kaynağı” imiş gibi davranmayın. Okulda güçlükler çektiğinin farkında olduğunuzu belirtebilirsiniz. Bunların üstesinden gelebilmek için ailesinden ve profesyonellerden yardım alabileceğini söyleyebilirsiniz.

Bir çok çocuk ve ergen terapi fikrine çok sıcak bakmaz. Ailenin birlikte aile terapisine katılmaları daha uygun olabilir.

12) Terapi nedir – Terapi seanslarına kimler katılabilir

İstek, ihtiyaç ve imkanlarınız seanslarınıza yalnız mı yoksa bir yakınınızla mı birlikte katılacağınızı belirler.

Terapide esas olan katılımcıların rızasıdır. Sıklıkla danışanlar eşleri, arkadaşları ve yetişkin çocuklarıyla birlikte terapiye gelirler. Özellikle eş problemlerinde evlilik terapisi, çocukların okul şikayetlerinde ebeveyn ve kardeşlerle birlikte aile terapisi önerilir. Bu katılım bir kaç seans için olmakla birlikte tüm terapi sürecinizi de kapsayabilir.

Evlilik terapisi ve aile terapilerinde amaç  sorunlu kişiyi bulup onu tedaviye zorlamak değil, hedeflenen değişiklikler için işbirliği yapmaktır. Aile terapisi aile bireylerinin birbirine yardımcı olabilmelerine yardım eder.

Psikodinamik ve hümanist yaklaşım bireyi merkeze alır. Sistemik aile terapisi ise danışanın isteği ile yakınları sıklıkla davet edilir.

13) Terapi nedir – Seanslara çocukların katılımı 

Çocuklarınızın psikolojik problemleri için aile terapisi alabilirsiniz.

Çocukları ilgilendirmeyen eş problemleri gibi durumlarda çocuğunuzun psikolojik hijyeni için onları terapiye götürmeyin.

Kendi kişisel problemlerinizi görüşmek için henüz anlama melekeleri gelişmemiş bebeklerinizle birlikte terapiye katılabilirsiniz. Fakat, daha ileri ki yaşlarda çocukların psikoterapi olurken hazır bulunmaları onlar için zararlı olabilir. Etik açıdan terapist tüm katılımcıları gözetmek zorunluluğu taşır.

14) Terapi nedir – Konuşulanların mahremiyeti

Terapist ve danışanı arasında yapılan görüşme mahrem kabul edilir ve başkalarına bu konuda bilgi verilmez. Özel durumlar şunlardır;

Terapide olan çocukların ebeveynleriyle bazı konuları paylaşılması gerekebilir. Bu konuda ilk seansta ayrıntılı bilgi verilir. Çocuklarla ilgili gizliliğin bozulması gereken durumlarda, terapi seansı içinde bu durum önceden görüşülür. Danışan olan çocuğa haber vermeden arkasından bu yapılmaz.

  • Çocuklarla ilgili bilgi paylaşımda bulunulacağı zaman önceden ayrıntılarına açıklık getirilmesi gerekir.  Nelerin aileyle paylaşılacağı, ne zaman nasıl yapılacağı, bu sırada çocuğun bulunmak isteyip istemediği gibi konuların tamamına açıklık getirilir.
  • Terapi seanslarına sonradan bir yakının davet edilmeden önce danışanla, gelecek olan yakının yanında nelerden bahsedilmemesi gerektiği üzerine bir anlaşma yapılır.
  • Terapistlerin profesyonel gelişimleri için süpervizyon eğitimine katılırlar. Süpervizörleriyle durumunuzu konuşup onlardan size daha iyi bir terapi sunabilmek için tavsiye alırlar. Bu durumlarda yapılan görüşme terapist ve süpervizörü arasında mahrem kabul edilir ve süpervizör bu konuları başkalarına taşımaz.
  • Çocuk terapisi erişkinlerle yapılan psikoterapiden farklı mahremiyet kuralları gerektirir. 

Bu yazıda terapi nedir konusunda sıklıkla yöneltilen soruları cevaplandırdım.

Terapi nedir hakkında ne düşünüyorsunuz? Bu konuda eklemek istediklerinizi paylaşın.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu yazın.
Lütfen buraya adınızı yazın.