Psikoterapi nedir sorusuna verilen cevaplar zamanla değişmiş farklı tanımlar kullanılmıştır.

1) Psikoterapi nedir?

“Psikoterapi konuşma tedavisidir.” – Sigmund Freud

Freud konuşma terapisi tanımıyla psikoterapiyi biyolojik temellere dayanan psikiyatriden ayırmıştır.

Terapi hayatın giysili bir provasıdır.” – Irvin Yalom

Freud’un hastalarından biri olan Anna O. kendisine uygulanan tedavinin etkisini “baca temizlemeye” benzetmiştir (Breuer & Freud, 2000, s. 30). Konuştukça bacadaki kirlerin temizlenmesi gibi rahatladığını ve konuşmanın tedavi etkisi olduğunu gözlemlemiştir. 

Psikoterapi kişinin duygularını, düşüncelerini, tutumlarını, konuyla ilgili kişisel geçmişlerini, davranış ve diğer insanlarla olan ilişkilerini yapısal bir şekilde inceler. Bu konuda eğitim almış psikoterapistlerin yanında güvenli bir şekilde yapılır.

Psikoterapi ötekinin psikolojik açıdan iyiliğinin amaçlandığı sosyal bir uygulama, bir uzman terapistin yardımıyla, hayatın zorluk ve sıkıntılarıyla baş edebilme yeteneğinin geliştirilmesidir. (K. Sayar – Terapi)

Psikoterapi psikolojik hastalıklar, psikososyal ve psikosomatik şikayetlerin üstesinden gelmeyi hedefler. Psikoterapi bireyde davranış ve tutum değişiklikleri, öz farkındalık, gelişim ve olgunlaşma sağlayabilir. Psikoterapi eğitimi almış terapistlerin farklı terapi yöntemleri kullanılarak yaptıkları müdahaledir. (EAP)

2) Terapi çeşitleri / hizmetleri

  1. Bireysel terapi
  2. Evlilik terapisi
  3. Aile terapisi
  4. Çocuk terapisi
  5. Grup terapisi
  6. Online terapi

3) Terapi yöntemleri / yaklaşımları

  1. Psikodinamik yaklaşım
  2. Bilişsel davranışçı terapi
  3. Hümanist yaklaşım
  4. Sistemik aile terapisi

4) Psikoterapi’nin yardımcı olabileceği durumlar

Yetişkinleri psikoterapiye yönlendiren nedenler

  • Kaygı, endişeler
  • Hayat krizleri; göç, boşanma, intihar eğilimi, ayrılık, kaza, yas
  • Depresyon
  • Psikosomatik rahatsızlıklar
  • Madde bağımlılıkları
  • Takıntı hastalıkları
  • Saldırganlık
  • Yakınlık ve cinsellik
  • Yabancılaşma duygusu
  • Varoluşsal krizler
  • Kendini keşfetme
  • Eş ve aile anlaşmazlıkları
  • Çocuk eğitimi ve çocuk gelişimi ile ilgili sorular
  • Ebeveynlik ile ilgili problemler
  • Yaşlanma
  • Topluma uyum sağlama güçlükleri

Çocukları psikoterapiye yönlendiren nedenler

Çocukları psikoterapiye sıklıkla sosyal güvenlik uzmanları, okulda görev yapan psikolojik danışmanlar, pedagoglar ve öğretmenleri yönlendirir.

  • Okulda zorlanma, kaygı, başarısızlık
  • Davranışsal problemler
  • Gelişim geriliği
  • Ergenlik krizleri
  • Çocuklarda görülen psikolojik hastalıklar; Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu DEHB, otizm
  • Sosyal olarak güvensizlik
  • !!! Bazen psikoterapiye belli bir nedenle başlansa bile süreç içerisinde odak noktası değişebilir.

İlginizi çekebilir: Psikolojik hastalıklar

5) Psikoterapi’nin amaçları

  • Psikolojik hastalık belirtilerinin, psikosomatik tepkilerin ortadan kaldırılması ya da azaltılması
  • Duygusal rahatlama, duygusal karışıklıkların üstesinden gelme
  • Davranış bozuklukların düzeltilmesi
  • Tutum değişikliği
  • Bireysel olgunluk kazanımı, öz farkındalık, kendini keşfetme
  • İlişkilerin yeniden gözden geçirilmesi
  • Psikolojik kaynaklar elde etme, başa çıkma metotlarının geliştirilmesi
  • Karar verebilmek
  • !!! Uygulanan terapi yöntemide terapi amaçları üzerinde etkili olur. Örneğin; psikodinamik yaklaşımda hedeflerden birisi “açığa çıkarmaktır” (bilinçaltında yatan çatışmaları). Hümanist yaklaşım bireyin “saydam” (otantik) olabilmesini hedefler. Sistemik aile terapisi aile bireylerinin birbirine yardımcı olabilmelerine yardımcı olmayı hedeflemektedir.
  • Bir çok danışan psikoterapistleriyle kendilerini, iç dünyalarını ve ilişkilerini daha iyi tanıma yolculuğuna çıkmaktan mutluluk duyarlar.

Psikoterapinin amacı insanları özgürleştirmektir. – Rollo May

6) Psikoterapinin faydaları

  • Psikoterapi insanlara düzelme ve mutlu olma umudu verir.
  • Psikoterapi uygulanan hastaların, hiç tedavi görmeyen ve plasebo alan hastalara göre daha iyi konumda olduğu görülmüştür. (Smith, Glass & Miller, 1980).
  • Terapi iş fonksiyonlarını artırır. Maliyet etkinliği sağlar.
  • Psikoterapi sayesinde psikiyatride geçirilen süre azalır. Psikiyatrik ilaçlara olan bağımlılık ve  gereksiz ameliyatlı tedaviler azalır. (Dixon-Gordon, Turner, & Chapman, 2011; Lazar & Gabbard, 1997).
  • Psikoterapi uygulamalarını da içine alan ruh sağlığı çalışmalarının genel sağlık harcamalarını azalttığı görülmüştür. (Alexander, Arnkoff, & Glass, 2010; Felker, et al., 2004; Roy-Byrne, et al, 2003).
  • Psikoterapinin etkinliği farklı yaş guruplarında, sosyo-ekonomik statü ve kültürlerde bulunan insanlar üzerinde gözlemlenmiştir.

7) Psikoterapi mi, ilaç mı?

İlaç. Kimi hastalar sadece ilaç almakla yetinir. Psikoterapiye ulaşamazlar. Ya da terapiyi tercih etmezler.

Özellikle psikozlu hastalıkların tedavisinde sıklıkla sadece ilaç kullanılır. Oysaki bu hastaların ve ailelerinin yaşadıkları güçlüklerle baş edebilmek için psikolojik desteğe de ihtiyaçları olur.

Psikoterapi. Bazıları psikoterapiyi, yan etkilerinden dolayı psikiyatrik ilaçlara tercih eder. (Deacon & Abramowitz, 2005; Paris, 2008).

Psikoterapi insanların davranışlarında, ilişkilerinde, yaşama bakışlarında, kişilik gelişimlerinde değişiklikler getirebilir. Böylelikle uzun vadede ilaçla tedavi olan hastalara göre daha faydalı olabilir.

İlaç ve psikoterapi eş zamanlı olarak. Bir çok danışan ise aynı anda hem ilaç kullanır, hem de psikoterapi alırlar. İlaç alımı psikoterapiyi mümkün de kılabilir. Zira aşırı kaygıları olan danışanlar gibi kimi hastalarla ilaç almadan terapi yapmak oldukça güç ya da imkansızdır.

Bir çok zaman uzmanlar ilacı hastanın akut olduğu dönemlerde tercih ederler. İlaçlarla stabilize olan danışan, psikoterapi için hazır hale gelir.

Bu tercihlerden hangisinin en doğrusu olduğu konusunda görüş birliği bulunmamaktadır.

Yapılan araştırmalar aynı anda ilaç ve psikoterapi tedavisi gören danışanların daha kısa sürede ilerleme katettiklerini göstermiştir. Bunun yanı sıra psikoterapinin uzun vadede psikiyatrik ilaçlardan daha etkili olduğuna dair bulgular elde edilmiştir. (Cuijpers, et al., 2010; Pyne, et al., 2005)

İnsanlar psikoterapiye genellikle başkalarını değiştirmek için gelir. Oysaki sadece kendilerini değiştirebilirler.

8) Psikoterapist kimdir?

Psikoterapist, tıp uzmanı olan psikiyatristlerden ayrılır.

Ülkemizde psikiyatrist, psikolog ve psikolojik danışmanların bir kısmı kendilerini psikoterapi alanında geliştirerek danışanlarına psikoterapi hizmeti sunarlar.

Psikoterapi hizmeti Türkiye’de genellikle Psikiyatri, Psikoloji ve PDR gibi alanlarda üniversite eğitimleri alan uzmanlar yaparlar.

İlginizi çekebilir: Psikoterapist nasıl olunur?

Psikoterapi nasıl yapılır?

9) İlk psikoterapi seansı

Psikoterapi süreci hakkında bilgilendirme

Bir çok danışanın psikoterapi nedir konusunda aydınlatılmaları gerekir.

  • Yapılan konuşmanın mahremiyetinin korunması
  • Psikoterapi seanslarının sıklığı ve nihai olarak da terapinin süresi
  • Psikoterapi için ödenecek olan ücret ve ödeme şekli
  • Psikoterapi seanslarının gerekli olduğu durumlarda nasıl iptal edilebileceği

Psikoterapide amaç belirleme

  • İlk psikoterapi seansının odak noktası danışanın amaçlarını belirlemek ve ileri ki seanslar için bir yol haritası oluşturmaktır.
  • Danışanı psikoterapiye getiren nedenler; psikolojik hastalıklar, krizler, aile çatışmaları vb.
  • Danışanın ve yakınlarının psikoterapiden beklentileri.
  • Terapi çeşitlerinden hangisinin uygulanacağı; bireysel terapievlilik terapisi, aile terapisi vb.
  • Bir çok danışan belirli bir psikoterapist ile birlikte çalışıp çalışamayacağına ilk psikoterapi seansı sonrasında karar verir.
  • Yanınıza alabilecekleriniz; sevk notları, kullandığınız psikiyatrik ilaçların adları, not kağıdı ve ajanda.

İlginizi çekebilir: İlk psikoterapi seansında sorulan sorular

10) Psikoterapide konuşulan temalar

Terapide esasen konuşulamayacak konu yoktur. Bireyin yaş grubuna, amaçlarına, kişisel farklılıkları bağlı olarak yaşanacak olan terapi seansı değişiklik gösterir.

Sizi ilgilendiren güncel konularınız konuşulur. Konuyla alakalı kişisel geçmişiniz de göz önüne alınır. Bir önceki psikoterapi seansından edindiğiniz öz farkındalık ve sonrasında ki gelişiminiz birlikte değerlendirilir.

Kimi danışanlarla psikoterapötik çalışmaya hemen onları endişelendiren sorunlar hakkında konuşarak başlanılabilir. Bu özellikle kriz müdahalelerinde söz konusudur.

Psikoterapistlerin sorularına örnekler

  • Daha önce hiç psikoterapi gördünüz mü?
  • Psikoterapiye gelmeye nasıl karar verdiniz?
  • Sizi buraya getiren problemler nelerdir?
  • Bu problemleri kendi bakış açınızdan nasıl tarif edersiniz? (ya da başkalarının bakış açısından)
  • Kişisel geçmişiniz ve aktüel yaşam durumunuz nasıl?
  • Psikoterapiden neler bekliyorsunuz?
  • Problemleriniz çözüldüğünde hayatınızda nasıl bir tablo görüyorsunuz?
  • Şimdiye kadar yaşadığınız sıkıntıların üstesinden gelmek için neler yaptınız?
  • Problemlerinizle baş etme konusunda, şimdiye kadar neler işe yaradı? Neler size yardımcı olamadı?

11) Psikoterapi sürecine kimler katılır?

  • Ailenizi ya da arkadaşlarınızı belirli seanslar için davet edebilirsiniz.
  • Bireysel terapi olarak başlayan süreç aile ya da çift terapisine dönüşebilir.
  • Özellikle çocuk terapisi sürecine aileler, öğretmenleri ve arkadaşlarda dahil olabilir. Psikoterapist öğretmen ya da bakıcıyla yüz yüze ya da telefon ile görüşebilir. Böyle bir işbirliği terapi sürecinin daha etkili olmasını sağlayabilir.
  • Psikodinamik yaklaşım genellikle bireysel olarak gerçekleşirken, sistemik aile terapisinde sıklıkla evlilik ve aile terapileri uygulanır.

12) Psikoterapi ne kadar sürer?

Psikoterapi seansların uzunluğu

  • Bireysel terapi seansları çoğunlukla elli dakika sürer.
  • Evlilik terapisi, aile terapisi ve grup terapisi genellikle çifte seans sürer. Çifte seanslar bir buçuk saat ya da bir saat kırk dakika sürer.
  • İlk bireysel terapi seansı çifte seans olabilir. Danışanla psikoterapistin tanışması, terapi süreci hakkında bilgilendirilmesi, ve amaçların belirlenmesi vakit alır.

Psikoterapi seans aralıkları

  • Bireysel terapi, çocuk terapisi ve grup terapisi çoğunlukla haftada bir gerçekleşir.
  • Evlilik terapisi ve aile terapisi genellikle iki haftada bir olur.
  • Benim uygulamam şu. Danışanın kriz dönemlerinde haftada bir seans olarak terapiye başlıyorum. Giderek danışan stabilize olduktan sonra iki haftada bir devam ediyorum sürece. Elbette danışanların dönem dönem ihtiyaçları farklılık gösterebilir.

Psikoterapi toplam seans sayısı

  • Psikoterapi ihtiyaç duyulduğu ve birlikte belirlenen terapi hedeflerine ulaşıncaya kadar devam eder. Bir çok terapist bunun için 8 – 20 seans arası önerir. Amerikada yapılan bir araştırma hastaların yarısından fazlasının 8 seans sonunda psikoterapiyi bıraktığını ortaya koydu. Aynı araştırmaya göre ortalama seans sayısı 4’tür. Bu bir çok danışanın terapiyi erken bıraktığını gösteriyor.
  • Psikolojik hastalıklar uzun sürede oluşur. Aynı şekilde tedavileri de uzun sürebilir. Bu kimileri için bir kaç seans, kimileri içinse aylarca sürebilir.
  • Terapi yöntemleri de psikoterapinin uzunluğunda belirleyicidir.
    • İç çatışmaları ortadan kaldırmayı ve kişilik gelişimini hedefleyen psikodinamik yaklaşım uzun süre gerektirir.
    • Çözüm odaklı ve davranış değişikliklerini hedef alan psikoterapi yöntemleri daha kısadır. Örneğin, sistemik aile terapisi nadiren yirmi seansın üzerinde olur. Psikanaliz yüz seansı geçebilir.

13) Psikoterapi sürecini sonuçlandırma

  • Psikoterapide gönüllülük esastır. Danışanlar istedikleri vakit terapiye son verebilirler.
  • Terapiyi sonlandırmaya terapist ve danışanın birlikte karar vermesi ideal olur. Bu her zaman mümkün olmayabilir.
  • Psikoterapi süreci, hayatınıza etkisi ve terapiyle ilgili diğer fikir ve geri dönüşümleriniz psikoterapiyi sonlandırmada belirleyici unsur oluştururlar.
  • Psikoterapi etiği, terapistlerle hastalarının psikoterapi dışında olan ilişkilerine izin vermez. Yinede bir çok danışan terapiden sonra arkadaş olmak ister terapistiyle. Bu doğru değildir. Son psikoterapi seansları danışanları bu ayrılığa hazırlamalıdır.
  • Psikoterapistler için önemli olan danışanlarda psikoterapi bağımlılığı yaratmadan, hayatlarına devam edebilmelerini sağlamaktır.

Son psikoterapi seanslarının temaları

  • Kazanılan psikolojik kaynaklar. Danışana güç veren, kendini kötü hissettiği durumlarda ona iyi gelen şeyler nelerdir? Bu kaynaklar nasıl korunabilir ve geliştirebilir.
  • Bulguların tekrar etmesi durumlarında danışan neler yapabilir.
  • Yeni yaşam hedefleri bina etme psikoterapi sonrası için.
  • Danışanlar geri bildirimlerde bulunur.
    • Kendisine psikoterapi seansı boyunca hangi soruların, hangi müdahalelerin iyi geldiğini ya da yardımcı olmadığını dile getirirler.
    • Bu şekilde danışan aktif duruma geçer. Benzer problemleri yaşayan insanlara dolaylı olarak yardım edebilme şansına kavuşur.
    • Geri bildirim psikoterapistin mesleki gelişimi için de yol gösterir.

14) Psikoterapi seanslarının etkinliğini artırma

  • Psikoterapinin amacı seanstaki kazanımlarınızı günlük hayatınıza uygulayabilmenizdir. Hem psikoterapi seansları sırasında, hem de seans aralarında aktif olmanız oldukça önemli.
  • Danışanlar seans aralarında konuşulan konular üzerinde düşünürler.
  • Kendilerini gözlemler, iç görüler kazanırlar.
  • Küçük denemeler yapar adımlar atarlar.
  • Yakınlarıyla bu konular üzerine konuşarak onları da terapi sürecine dahil edebilirler.

15) Etik ilkeler

Psikoterapi de hangi etik kurallarının geçerli olacağına meslek örgütleri ve ülkedeki yasalar karar verir. Her ülkede farklılık göstermekle birlikte psikoterapide temel olan etik esaslar şunlardır,

  • Psikoterapistler, psikoterapi ilişkisi dışında hastalarıyla farklı ilişkilere giremezler. Örneğin, duygusal bir yakınlık ya da iş ilişkileri gibi.
  • Psikoterapistlerin danışanlarıyla her türlü cinsel ilişkisi yasaktır. Hastanın rızası bile olsa, istismar olarak kabul edilir.
  • Hastanın bilgisi ve izni olmadan üçüncü şahıs ve kurumlarla bilgi alış verişi yapamaz.
  • Psikoterapist gerekli gördüğünde hastasını sağlık kuruluşuna gitmesi konusunda bilgilendirir.
  • Psikoterapist danışanının ihtiyacının kalmadığını fark ettiğinde hastasını bilgilendirir. Hastasında psikoterapi bağımlılığı ortaya çıkmadan terapiyi sonlandırmaya gayret gösterir.
  • Psikoterapistler hastaları arasında hiç bir suretle (cinsel yönelim, ırk, yaş, politik görüş gibi nedenlerle) ayrım yapamazlar.

16) Psikoterapi hizmeti verilen mekanlar

Özel ofislerde psikoterapi

Televizyonlarda psikoterapi ofisleri genellikle gösterişli alanlar olarak gösterilirler. Deri koltuklar, kitaplıklar, resimler ve diğer sanat eserleri bulunur. Lüks ofisleri kiralayan terapistler bunu talep ettikleri ücretlere yansıtır.

Odanın düzenlenmesinde terapi yöntemleri de etkili olur. Örneğin, psikanaliz uygulayan terapistlerin odalarında koltukların haricinde kanepe de bulunur.

Hastane kliniklerinde psikoterapi

Organizasyon kolaylığı. Hastane ortamında yapılan terapide psikiyatrist, psikoterapist ve diğer uzmanlar arasında rahatça iletişim kurulabilir. İlaç tedavisi, psikoterapi ve psikososyal uygulamalar bir bütünlük içinde yapılabilir.

Kimi hastalar, örneğin, panik atak geçirenler, hastane ortamında kendilerini daha güvende hissederler. Bir çoğu kalplerinden rahatsız olduklarını düşündüklerinden, acil servise yakın olmak emniyet duygusu verir.

Anonim kalmak daha güçtür. Hastanelerde detaylı kayıt tutulması ve hastanede bir çok kişiyle karşılaşılabileceği için gizliliğin sağlanması oldukça zordur.

Bazı danışanlar hastane ortamından çekinirler ya da hoşlanmazlar. Daha önce hastane ile ilgili yaşanılmış travmalarda bunda etkili olabilir.

Psikoterapi Merkezleri 

Psikoterapi merkezleri birden fazla ruh sağlığı uzmanının bir araya gelerek oluşturdukları merkezlerdir. Bu merkezlerdeki psikoterapist, klinik psikolog ve psikiyatristler farklı alanlarda uzmanlaşabilir.

Sosyal kurumlarda psikoterapi

Bir çok farklı sosyal kurumda gerçekleşebilir psikoterapi

  • Huzur evleri
  • Çocuk koruma
  • Ceza infaz kurumları
  • Kadın sığınma evleri
  • Mülteci kampları

Bu kuruluşların genellikle sürekli bir psikoterapi odaları yoktur. Psikoterapistler bu topluluklarda kalan bireylerin odalarını ziyaret edebilirler. Farklı sosyal odalar geçici olarak bu hizmet için de kullanılabilir. Böyle durumlarda psikoterapistin yaratıcı olması ve hazırlık yapması gerekir.

Ortak yaşanılan bu tarz kurumlarda mahremiyeti korumak güçtür. Danışanlardan bir kaçının memnun kalması durumunda diğerleri de psikoterapiye ilgi duyabilirler.

Evlerde psikoterapi

Psikoterapistler genellikle hastalarının evlerinde psikoterapi yapmak istemezler. Buna istisna olan bir kaç durum vardır.

  • Dışarı çıkma korkusu olan hastalar.
  • Fiziksel engeli olan, kronik hasta veya çok yaşlı olan danışanlar. Bu durumlarda online terapi uygulamalarıda yapılabilir.
  • Psikolojik kriz durumları. Örneğin; psikoterapistin danışanının hayatından endişe etmesi gibi.
  • Belirli bir sosyal organizasyon tarafından bunun için görevlendirilmiş psikoterapistler.
  • Çocuk koruma programına alınan aileler. Psikoterapist evlerini ziyaret ettiği ailelere sorunların gerçekleştiği yerde değişiklikler yapmaları konusunda yardımcı olurlar.

++ Terapi hizmeti danışanların evlerine taşınınca, psikoterapistle danışan arasındaki güven ve işbirliği daha hızlı kurulabilir. Çünkü birey kendi evinde olmanın verdiği rahatlığı yaşar.

– – Evde yapılan terapilerde danışanlar diğer aile bireylerinin yanında rahat etmeyebilirler. Diğerleri ve evcil hayvanlar nedeniyle terapiye yoğunlaşmak da zorluk yaşayabilirler. Psikoterapist evde içinde bulunduğu roldeyken güç durumda kalacağı şeylere şahit olabilir. Örneğin; çocuklara kötü davranılması gibi.

Psikoterapi nedir – Kaynakça

Breuer, J., & Freud, S. (2000). Histeri üzerine çalışmalar. Amerika Birleşik Devletleri: Temel Kitaplar.

Cuijpers, P., van Straten, A., Hollon, S.D., & Andersson, G. (2010). Yetişkin depresyonları için aktif ilaçların psikoterapi ve psikofarmaka ile birlikte kullanımı: Meta analizi. Acta Psychiatrica Scandinavica, 121, 415-423.

Deacon, B. J., & Abramowitz, J. S. (2005). Hastaların anksiyeteye karşı psikofarmaka ve bilişsel davranışsal terapi algıları. Davranış Terapisi, 36, 139-145.

Dixon-Gordon, K.L., Turner, B.J., & Chapman, A.L. (2011). Kişilik bozuklukları için Psikoterapi. Uluslararası Psikiyatri İncelemeleri, 23, 292-302.

Frank, Jerome D. (1973). İkna ve Şifa. Baltimore: John Hopkins Üniversitesi. [Orjinali 1961 yılında yayınlandı]

Lehner, G. F. J. (1952). Yorum: Psikoterapi tanımlama. Amerika Psikolog, 7(9), 547.

Smith, M.L., Glass, G.V., & Miller, T.I. (1980). Psikoterapinin Faydaları. Baltimore: John Hopkins Üniversitesi Basım Evi.

Pritz, A., & Colden. (2009). Uluslararası psikoterapi hukuku şablonu. (pp. 1-5). Lisbon: Avrupa Psikoterapi Derneği.

Pyne, J.M., Rost, K.M., Farahati, F., Tripathi, S., Smith, J., Williams, D.K., Fortney, J., & Coyne, J.C. (2005). Bir beden bazılarına uyar: Hasta tutumunun depresyon birinci basamak müdahalelerinin maliyet etkinlikleri üzerine etkisi. Psikolojik Tıp, 35, 839-854.

Psikoterapi nedir ve psikoterapi nasıl yapılır konusunda ki yazım ileri ki günlerde güncellenecektir. Psikoterapi nedir hakkında daha fazla sorunun yanıtına ulaşmak istiyorsanız bakınız terapi nedir?

Psikoterapi nedir konusunda neler düşünüyorsunuz. Eklemek istedikleriniz varsa lütfen paylaşın.

2 YORUMLAR

  1. Tuba Hanım iyi günler. Ben Pdr mezunuyum ülkemizdeki klinik psikoloji yüksek lisansı eğitimi nasıl acaba Bazı hocalarım boşuna gitme olan parana olur gibi söylemleri oldu. Siz ne düşünüyorsunuz bu konuda. Gelecekde de inşallah bir klinik açmak istiyorum neler yapabilirim . Şimdiden teşekkür ederim.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu yazın.
Lütfen buraya adınızı yazın.