Psikoterapi eğitimi ile kariyerinize psikoterapist olarak devam etmeyi düşünüyor olabilirsiniz. Bu oldukça büyük bir adım. Yıllarınızı alacak olan psikoterapi eğitimi boyunca teorik, uygulama, öz farkındalık, süpervizyon eğitimi ve kendini gözden geçirme süreci…

Psikoterapi eğitiminiz sürecinde kendinizle ve çevrenizle olan ilişkileriniz değişebilir, olgunlaşma ve gelişme şansı bulabilirsiniz.

Psikoterapistin işi danışanına yardımcı olabilmek için onların ızdırap veren hikayelerine çok fazla kapılmadan empatik ve anlayışlı kalabilmektir. – Pamela Stephenson

Psikoloji, psikiyatri ya da PDR gibi bölümlerde alınan klinik ve genel psikoloji dersleri insan davranışları hakkında genel bilgi sahibi yapar. Fakat üzülerek bir çoğumuz mezun olduğumuzda aslında hastalarımıza yardımcı olma konusunda yeterli yeteneklere sahibi olmadığımızı gözlemleriz. Arayış içine gireriz.

Bir çoğunun aklına bu devrede yüksek lisans yapma fikri gelir. Maalesef bir çok yüksek lisans programı, lisansta öğrenilenleri biraz daha derinlemesine vermekten öteye gitmez. Klinik psikoloji programlarında farklı psikoterapi okulları hakkında biraz bilgi sahibi yapar ama derinlemesine öğrenme fırsatı çoğu zaman vermez. Bu aşamada devreye psikoterapi enstitüleri, dernekleri, üniversitelerin açtığı psikoterapi eğitim programları ya da yurt dışı arayışları girer.


Psikoterapi eğitimi: Avrupa Modeli konulu konferans konuşmam


1) Psikoterapi eğitimi – Psikoterapistin görevleri

Psikoterapi eğitimi terapistlerin bir çok konuda yeterlilik kazanmalarını amaçlar.

  • Tedavi planı oluşturmak ve uygulama.
  • Danışanla birlikte realist amaçlar belirleme.
  • Danışanın terapiye hazır olup olmadığını değerlendirme. Artık gerek duyulmadığında terapiyi sonlandırma.
  • Danışanın terapiye aktif olarak katılabileceği bir ortam oluşturmak.
  • Terapide odak noktasında kalabilmeyi temin etme.
  • Gerektiğinde danışanı yüzleştirme.
  • Danışanın belirli bir müdahaleye hazır olup olmadığını ve nasıl cevap verdiğini değerlendirme.
  • Profesyonel bir ilişki kurma ve sürdürme.
  • Danışanın haklarını ve mahremiyetini koruma.
  • Danışanla terapötik işbirliği sağlama.
  • Danışanın baş etme yöntemlerini tespit ederek desteklemek. Yeni baş etme yöntemleri kazanmalarına yardımcı olmak.
  • Uygun olduğunda danışanın duygusal tepkilerini normalleştirme.
  • Danışana duygusal destek sağlama.
  • Kriz durumlarında danışana psikoeğitim sunma.

Danışanların ihtiyaçlarına ve terapistin uyguladığı terapi yöntemine bağlı olarak bazı değişiklikler gösterebilir terapinin amaçları ve görevleri.

Görüşeceğiniz her danışanın hayatında belkide onun acılarını dinleyerek tutabilecek olan tek kişi siz olacaksınız. Eğer bu kutsal değilse bilemiyorum nedir.

2) Psikoterapi eğitimi – Hangi terapi yönteminde eğitim almalıyım?

Terapi yöntemleri, kuramları ya da psikoterapi yaklaşımları da denir (psychotherapy approaches). Farklı terapi yöntemlerinin insan doğasına, gelişimine, kişilik kuramlarına ve psikopatolojiye bakışları farklıdır. Başlıca terapi yöntemleri şunlardır.

Psikoterapi yaklaşımlarının çatıları altında yüzlerce psikoterapi metodu bulunmaktadır. Psikoterapi eğitimlerini alacak olan birey öncelikle hangi psikoterapi yaklaşımına ait psikoterapi metodunda eğitim alacağına karar vermelidir. Örneğin; Birey merkezli terapi ve Geştalt terapi Hümanist yaklaşıma ait psikoterapi metodlarıdır.

Üzülerek görüyorum ki Türkiye’de bir çok öğrenci bu safhada belirli psikoterapi metotlarına karşı önyargıları olan uzmanlar tarafından yanlış yönlendirilebiliyorlar. Diğer üzücü bir durum ise öğrencilerin belli başlı bir çok psikoterapi metodunda kaliteli eğitim alacakları kurumların olmayışı.

Alınacak psikoterapi eğitimi metoduna karar verirken şunlar etkili olur;

  • Etkilendiğimiz kitaplar
  • Katıldığımız çeşitli seminerler ve çalıştaylar
  • Tanıdıklarımızın vasıtası
  • Yaşadığımız çevrede bulunan imkanlar
  • Kültürümüze olan yakınlık
  • Ekonomik kaygılar
  • Psikoterapi eğitiminin toplam süresi
  • Deneme yanılma yöntemi
  • Sigorta şirketlerinin söz konusu psikoterapi metoduna ait uygulanan terapiyi karşılayıp karşılamaması (kimi ülkelerde).

Terapide kullanılan teknikleri yemek tarifi verir gibi birbirimize aktarabilmemiz imkansız. Her gelen danışanımızın konuşmaya başlamadan bilemeyeceğimiz hikayesi vardır. Bu nedenle seansta gerçekleşenlere bağlı olarak her an vites değiştirmeye hazırlıklı olmalıyız. – Monica McGoldrick

3) Psikoterapi eğitimi – Standartları belirleyen kurumlar

Farklı kurumların üzerinde söz sahibi olduğu psikoterapi eğitim standartları ülkelerden ülkelere geniş farklılıklar gösterir. Psikoterapi eğitimleri konusunda söz sahibi olan çeşitli kurumlar şunlardır;

  • Psikoterapi eğitimleri veren kurumlar / Üniversiteler
  • Psikoterapi dernekleri
  • Ulusal sağlık düzenlemeleri, sağlık bakanlıkları
  • Belli psikoterapi metodunda psikoterapi eğitimi veren kurumların bağlı oldukları çatı organizasyonlar
  • Psikoterapi kanunları

İlginizi çekebilir: Türkiye’de bulunan psikoterapi dernekleri

4) Psikoterapi eğitimi – Öz farkındalık nedir?

Öz farkındalık nedir?

  • Öz farkındalık psikoterapi eğitimi alan psikoterapist adayının kendisinin bu eğitimi vermeye yetkisi olan bir eğitmenden almış olduğu terapidir.
  • Psikanalistler bu seansları kendi analizinden geçmek olarak tanımlar.
  • Hümanist yaklaşım ve sistemik terapi uygulayacıları kendi bireysel terapi seanslarını almak derler. Ya da öz farkındalık seanslarını almak olarak ifade ederler.
  • Bilişsel davranışçı terapi okullarında kişisel terapi zorunluluğu genelde konulmaz (Almanya’da zorunludur, Avusturya’da değil). Son zamanlarda bilişsel davranışçı terapistler arasında da öz farkındalık terapilerinin önemi artıyor ve öğrencilerine tavsiye edebiliyorlar.

Öz farkındalık kimler tarafından verilir?

  • Öz farkındalık seanslarını alabileceğiniz uzmanlar, psikoterapi alanında tecrübeli, psikoterapi eğitimi verme yetkisine sahip bireylerdir.
  • Öğrencilerin öz farkındalık gördükleri eğitimci, süpervizörleri ve teorik eğitimlerini aldıkları kişiler farklı olmalıdır. Bu şekilde farklı roller muhafaza edilebilir. Eğitimcinin az olduğu kurumlarda maalesef bu imkan verilemeyebilir.
  • Avusturya’da psikoterapi eğitimi 7 yıl sürer. Bu sürenin sonunda aktif olarak beş yıl terapist olarak çalışan psikoterapistler kabul edilirse iki yıllık bir süpervizör eğitiminden geçerler. Süpervizyon altında süpervizör olurlar. Yani başka bir süpervizörle birlikte ancak seminerler, çalıştaylar verebilirler. Bu sürecin sonucunda başarılı olurlarsa süpervizör olabilirler.

Öz farkındalık eğitiminin amacı nedir?

  • Kişisel büyüme. Psikoterapi eğitimleri sadece teorik değil, psikoterapist adayının kişisel gelişimini de amaçlar.
  • İçgörü kazanmak. Psikoterapi eğitimi süresince öz farkındalık terapileri öğrencinin kendini keşfetmesini, iç dünyalarını incelemelerini amaçlar.
  • Danışan rolünü almak. Öz farkındalık terapilerinde kendileri danışan rolünü tecrübe ederler. Empati ve içgörü kazanabilirler.
  • Aktarım, karşı aktarım süreçlerini gözlemleyebilirler. Kendi iç dünyaları ile çalışmamış psikoterapistlerin, psikoterapi sürecinde iç çatışmalarını hastalarına yansıtabilme tehlikesi doğar.
  • Başkalarına yardımcı olmaya başlamadan önce kendi problemlerini çözerler.
  • Kaslow ve Friedman (1984) 14 uzman arasında öz farkındalık terapileri üzerine bir araştırmada bulundu. Psikoterapi öğrencilerinin profesyonel gelişimlerinde öz farkındalık terapilerinin, süpervizyon eğitiminden daha önemli yer tuttuğunu gözlemledi.

Öz farkındalık eğitimlerinde konular

  • Öz farkındalık terapilerinin belirli bir kalıbı olmaz. Elbette öğrenciler aktüel problemlerini ya da kafalarını kurcalayan temaları psikoterapiye getirirler.
  • Bazı psikoterapi öğrencileri kendi psikoterapistleriyle sorunlarını tartışmaktan çekinirler. Sorunlarını anlattıklarında analistin onların psikoterapist olamayacağını düşünmesinden çekinirler. Halbuki durum tam tersidir. Kendi problemlerini öz farkındalık terapilerine getirmeye çekinen öğrencilerin savunma mekanizmalarının çok yüksek olduğu ve iç görülerinin gelişmediği düşünülür.

Öz farkındalık eğitimi ne kadar sürer?

  • Zorunlu kılınan öz farkındalık terapisi süresini psikoterapi eğitimlerini veren kurumlar ve ülkenin psikoterapi kanunu -eğer mevcutsa- belirler.
  • Zorunlu kılınan öz farkındalık seansları yönünden terapi yöntemleri arasındaki farkı anlamak için Avusturya örneğine bakalım. Aşağıda Avusturya’da alınması kanunen zorunlu olan bireysel öz farkındalık seans sayılarını farklı terapi yöntemlerine göre sıraladım. Bunların dışında grup ortamında da alınması gereken zorunlu öz farkındalık eğitimi bulunmaktadır.
  • Yüksek sayıda öz farkındalık psikoterapi seanslarını almak oldukça ağır bir maddi yükümlülük getirir. Bunun dışında sayılı olan psikoterapi eğitimlerini verebilen psikoterapist eğitmenlerden terapi alabilmek için yer edinmekte güç olabilir.
  • Bazı öğrencilerin daha uzun süre öz farkındalık eğitimi almaları gerekir. Süpervizörler gerekli gördüğünde, öğrencilerinden daha fazla saat psikoterapi almasını bekleyebilirler. Yine danışanlarınızla yaşadığınız problemlerin niteliğine göre, süpervizörleriniz sizi tekrar kişisel terapiye yönlendirebilir.

Öz farkındalık eğitimlerine ne zaman başlanır?

  • Bazı psikanaliz enstitüleri psikoterapi eğitiminden önce analizlerin başlamasını ister. Bazılarında ise paralel olarak başlar psikoterapi eğitimi ve psikanaliz.
  • Türkiye’de ki farklı kurumların model aldığı Fransa’da psikanalitik eğitime başlamadan önce öğrencilerin iki yıl süre ile bireysel analizlerini yapmış olmaları beklenir.
  • Avusturya’da teorik psikoterapi eğitimi ve öz farkındalık aynı anda başlayabilir. Ama bazı öğrenciler öz farkındalık eğitimine erken başlarlar.
  • Hümanist psikoterapi metodlarında (birey merkezli, Gestalt…) bireysel terapilerle psikoterapi eğitimi genellikle aynı anda başlar

Öz farkındalık grup terapileri

  • Öz farkındalık grup terapileri psikoterapi öğrencileri arasında yapılan genellikle kapalı gruplardır. Yani dışardan sonradan katılımlara genelde izin verilmez. Grup üyeleri arasında meselelerini getirebilmelerini sağlayacak olan bir güven ortamı oluşturulur.
  • Öz farkındalık bireysel terapi ya da grup terapisi şeklinde verilebilir. Öğrenciler genellikle her ikisini birden alırlar. Grup terapisinde ortaya çıkan meselelerini bireysel terapilerde daha yakından çalışabilirler.
  • Alınması gereken zorunlu grup terapisi seanslarının sayısı psikoterapi okulları tarafından belirlenir.
  • Öz farkındalık grup terapileri psikoterapi eğitiminin bir parçası olduğu kadar, kişisel büyüme sağlamak isteyen farklı gruplara da uygulanır.
    • Psikodinamik yaklaşımlarda grup içerisindeki dinamiklerin incelenmesi ve bu sayede bireylerin iç çatışmalarının farkına varabilmelerine önem verilir.
    • Bilişsel davranışçı terapi içgörü odaklı değildir. Öz farkındalık çoğu zaman zorunlu tutulmaz.
    • Hümanist yaklaşımda daha çok grubun göstereceği kabul ve destekleyici ortamda büyümesi esas alınır.
    • Sistemik aile terapisi gruplarında, grubun bireyin iç kaynaklarının daha fazla farkına varması ve yeni kaynaklar elde etmesini desteklemesi beklenir.

5) Psikoterapi eğitimi – Süpervizyon eğitimi

Süpervizyon eğitimi profesyonel gelişimi desteklemek ve yardımcı olabilmek için tecrübeli profesyoneller tarafından sunulan hizmettir.

Süpervizör kimdir? Süpervizörler müfettişten ziyade danışılan tecrübeli bir meslektaştır. Psikoterapi eğitimleri boyunca öğrenciler yaptıkları stajlar ve danışanlarıyla olan çalışmaları için süpervizyon almaları zorunludur.

Süpervizör ve süpervizyon eğitimi altındaki öğrenci arasında teke tek gerçekleşebileceği gibi (genellikle psikodinamik yaklaşımlarda), grup içinde de olabilir. Bu durumda grubu oluşturan diğer öğrencilerde sunulan vaka hakkında yorumlarını, desteklerini ve izlenimlerini iletirler.

Süpervizyon eğitimi konuları. Süpervizyon eğitimi alan öğrencinin mesleki gelişimi ile ilgili şunlar çalışılabilir. Stajları, hastalarıyla olan çalışmaları, kaygıları, görev aldıkları kurumlarda yaşadıkları adaptasyon süreçleri, çatışmalar…

Açık ve kapalı grup süpervizyon eğitimleri. Süpervizyon eğitimi grupları yeni üyelerin katılımına açık ya da kapalı olabilir. Psikodinamik yaklaşımda yapılan süpervizyonlar kapalı olma eğilimindedir. Süpervizyon eğitimi grupları, öz farkındalık gruplarından daha esnektirler.

Çok acil durumlarda psikoterapi öğrencisi süpervizörüyle telefon ile iletişime geçebilir. Psikoterapide acil olarak nitelendirilebilecek durumların başında şunlar gelir. Hastanın intihar etme planlarında somutlaşma görülmesi ya da çocuk koruma gibi diğer resmi kurumların dahil olduğu durumlar… Bunun dışında öğrenci kendini hastası karşısında güvende hissetmemiş olabilir. Örneğin; tehdit edilmiş ise vakit kaybetmeden süpervizörü ile iletişime geçer.

Tanışacağınız her danışan büyük ihtimalle kalbinize ağır gelebilecek olan sırlar saklar. Onların acılarını paylaştığınızda sizde büyürsünüz.

6) Psikoterapi eğitimi – Protokol tutma

Bir süpervizyon eğitimi yöntemi de protokoldür. Psikoterapi öğrencileri genellikle belli bir kalıba uygun olarak protokol tutarlar. Bu kalıplar süpervizörleri tarafından temin edilir. Zamanla kendi istedikleri şekilde hastalarıyla yapmış oldukları seanslardan sonra protokol tutarlar.

Öğrenciler tuttukları protokolleri düzenli olarak süpervizyon eğitimi süresince paylaşarak geri dönüşümler alırlar. Kendi süpervizyon eğitimimde süpervizörüm her otuz seanslık protokolden sonra bunları benden teslim alırdı. Daha sonra mail olarak geri dönüşümler alırdım.

Protokol yazmak seanstan çıktığında yoğun duygular içinde olan öğrenciye süpervizyon gününe kadar yardımcı olur. Süpervizyon eğitimi alan öğrenci enerjisini yönlendirir, oluşan hipotezlerini daha somut hale döker. Protokollerini okuyarak önceki seanslardan önemli noktaları hatırlar. Protokol yazarken bir sonraki seans için farklı stratejiler geliştirebilir. Terapistin kafasında danışanına sormak istediği sorular oluşabilir. Uygulayabileceği farklı psikoterapi tekniklerini, etkinlikleri, stratejileri gözden geçirebilir.

Süpervizyon seansına gitmeden önce öğrenci acil bir soru yöneltmek isterse süpervizörüne mail yoluyla ulaşabilir. Protokolleri iletip süpervizöründen yorum yapmasını ya da belirli sorularını cevaplamasını isteyebilir.

Eğitimim boyunca ve sonrasında kullandığım protokol örneğini Türkçeye çevirdim. Aşağıdaki linkten indirebilirsiniz.

Protokol Örneği 

Otovizyon. Protokol tutma alışkanlığı kazanan psikoterapistler bu şekilde hastalarıyla olan çalışmalarını gözden geçirme imkânı bulurlar.

7) Psikoterapi eğitimi – Süre

  • Söz konusu olan ülkedeki psikoterapi yasaları belirli bir psikoterapi eğitimine başlama ve bitirme limiti koyabilirler. Avusturya’da 6-7 yıl arasındadır bu.
  • Mezun olmak için istenilen şartların ağırlığı süreyi uzatır.
  • Psikoterapi eğitiminin yapı taşlarından olan öz farkındalık için zamana ihtiyaç duyulur.
  • Bireysel çabalar süreyi etkiler.
  • Kişisel kaynaklar; maddi olanaklar, zaman, danışan bulma…
  • Eğitimi veren enstitünün sunduğu seminerlerin sıklığı.
  • Danışanlarla her gün psikoterapi yapılmaz. Sürecin terapi seansları aralarında da sürdüğüne inanılır. Öğrencinin duygusal bir olgunluğa erişmesi için de zamana ihtiyaç duyar. Bu nedenle psikoterapi eğitiminin belli bir süre devamı gerekir.

8) Psikoterapi eğitimi – Kimler psikoterapist olabilir?

Kimlerin psikoterapi eğitimi alabileceği konusunda farklı görüşler vardır. Kimi ülkeler ve kurumlar diğerlerinden daha kısıtlayıcıdır. Şimdi bu farklı fikirlere göz atalım.

a) Sadece tıp uzmanları psikoterapi eğitimi alabilmeli görüşü

Uzun yıllar bir çok Avrupa ülkesinde psikoterapi eğitimi sadece tıp uzmanlarıyla sınırlandırılmıştı. Bu görüşü özellikle psikiyatri uzmanları desteklemektedir.

Bu bakış açısına göre psikoterapi, psikiyatrinin kullandığı tedavi araçlarından yalnızca biridir. Ülkeler bu konudaki düzenlemelerden giderek uzaklaşmaktadır.

b) Doktorlar, (klinik) psikologlar ve PDR uzmanları psikoterapi eğitimi alabilmeli görüşü

Psikoterapi eğitimi kimlerle kısıtlanmalı konusundaki en yaygın görüş budur. Almanya’da sadece tıp uzmanları ve klinik psikologlar psikoterapist olabilir.

Psikoterapinin geniş kitlelere ulaştığı Amerika da ise daha uygun psikoterapi ücreti talep eden sosyal çalışanlar da psikoterapist olabilirler.

Türkiye’de yazılı kanun olmamakla birlikte genellikle psikiyatristler, psikologlar ve PDR uzmanlarıyla kısıtlanır.

Türkiye’de psikoterapi mesleğinin geniş mesleklere açılması tedirginlik yaratıyor. Bunun en önemli nedeni Türkiye’de kısa ve standardı belirlenmeyen psikoterapi eğitimlerinden geçmeleri. Arka planda almış oldukları psikoloji, psikiyatri ya da PDR diplomalarına güvenilmektedir mesleki etik ve yeterlilik konusunda.

c) Bir çok farklı meslekten insanlar psikoterapist olabilir görüşü

Sigmund Freud “Lay Analist Meselesi” adlı eserinde oluşturduğu kuramın tıp eğitimi almamış insanlar tarafından da uygulanabileceği belirtti. Fakat ileri ki yıllarda kurucusu olduğu psikanaliz bir çok ülkede sadece psikiyatristlerle sınırlandı.

Freud’un memleketi olan Avusturya’da psikoterapi eğitimi oldukça standardize edilmiştir. Ağır yükümlülükler getirilmiş olup yaklaşık 6-7 yıl sürer. Psikoterapi Üniversitede lisans, yüksek lisans ve doktora seviyelerinde bağımsız bir bölümdür.

İlginizi çekebilir: Avusturya’da Psikoterapi Eğitimi

9) Terapist olmak için gereken psikoterapi eğitimi nelerden oluşur?

Psikoterapi eğitiminin dayandığı temelleri şunlar oluşturur: Teorik eğitim, öz farkındalık eğitimi, süpervizyonlar, stajlar, süpervizyon gözetiminde hasta almak ve protokol yazımı.

Bahsedilen temel psikoterapi eğitimi temelleri farklı ülke ve kurumlarda değişiklikler gösterebilir.

Alınması gereken toplam teori, süpervizyon, öz farkındalık terapileri oldukça değişkendir. Kimi ülkelerde, örneğin Avusturya’da öğrenciler farklı kurumlarda uzun süreli stajlar yapmak zorundadırlar.

Farklı metotların ağırlık verdiği psikoterapi eğitimi alanları değişiklik arz edebilir. Örneğin; psikodinamik yaklaşımlarda bireyin kendi analizinden geçmesi ön plandadır. Diğer yandan sistemik psikoterapi yaklaşımında özellikle tek taraflı aynalar ya da yansıtma takımı gibi uygulamalarla zenginleştirilen süpervizyonlar çok önemlidir.

Değişik ülke ve metotlarda psikoterapi eğitimi süresince ağırlık verilen hususlar değişebilir.

10) Psikoterapi eğitimi – Online psikoterapi eğitimi

Psikoterapi eğitimi almayı farklı coğrafyalarda yaşayan uzmanlara kolaylaştırır online psikoterapi eğitimi.

Amerikada online terapi hizmetlerinin yanı sıra kimi kurumlar tarafından sunulmaktadır.

Avrupada bu tarz online psikoterapi eğitimleri rağbet görmezler. Zira bu yolla edinilen sertifikalar Almanya ve Avusturya’da psikoterapi eğitimlerine denk kabul edilmezler.

Amaç. Online psikoterapi eğitimlerine bir çok ülkede, kendi ülkelerinde bulunmayan psikoterapi eğitimlerini uzaktaki eğitimcilerden almak için başvurur. Bu şekilde kullanımı daha çok Amerikan eğitimcilerin gelişmekte olan ülkelerde yaşayan uzmanlara sundukları eğitimlerdir.

Online psikoterapi eğitimi nasıl uygulanır?

Online psikoterapi eğitimine uzmanlar internet aracılığı ile bireysel olarak da kayıt olabilirler.

Kendi ülkelerindeki ulusal organizasyonlarının çabaları ile hazırlanan özel bir programada dahil olunabilir. Böyle durumlarda grup fiziksel olarak ulusal eğitim organizasyonunun çatısı altında bir araya gelir ve tanışırlar. İleriki zamanlarda internet aracılığı ile süpervizörleriyle iletişime geçerler. Yani eğitimin bir kısmı online, bir kısmı yüz yüze yapılır. Böylelikle grubunun birlikteliği sağlanır.

Online süpervizyon eğitimi. Uzak yerlerde görev yapan psikoterapist, psikolog ve psikolojik danışmanlar için faydalı olabilir online süpervizyon eğitimi.

Diğer bir online psikoterapi eğitimi de, sertifikalı psikoterapist olan uzmanların, online psikoterapi hizmetlerine başlamadan önce, bu konuda aldıkları eğitimdir. Bu eğitim yüz yüze olabildiği gibi internet üzerinden de yapılabilir.

İlginizi çekebilir: Psikoterapist nasıl olunur?

Psikoterapi eğitimi, öz farkındalık eğitimi ve süpervizyon eğitimi ile alakalı aklınıza takılanları burada paylaşabilirsiniz.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu yazın.
Lütfen buraya adınızı yazın.