Pozitif psikoloji insanların olumlu karakter özelliklerini, erdemlerini ve güçlü yanlarını merkeze olan bir disiplindir. 

Pozitif Psikoloji hayatı yaşamaya en çok değer kılanın bilimsel olarak çalışılmasıdır. İyi yaşam nedir sorusuna cevap arar.

Pozitif psikoloji akımının gayesi normal hayatı daha doyurucu hale getirebilmektir.

Pozitif psikoloji geleneksel psikolojinin yerini almaz, bilakis onu tamamlar ve katkıda bulunur.

Pozitif psikoloji mutluluk bilimi değildir. Mutluluk oldukça önemli bir kavram. Çünkü yaptığımız tüm uğraşların nihai hedefi mutlu olmak olarak görülür. Ama yalnızca mutluluktan ibaret dersek alanı sınırlandırılmış oluruz. Pozitif psikoloji birçok farklı konuyu çalışır. Bireylerin ve toplumun gelişmesi için insanların güçlü yönlerini ve erdemlerini çalışan bir bilim dalıdır.

Psikoloji bilimi cinsellik ve saldırganlık gibi yıkıcı dürtüleri olduğu kadar inanç, umut ve sevgiyi de insanın iç dünyasındaki temel eğilimler olarak kabul etmiş olsaydı, sanıyorum insanlara yardım etmede daha avantajlı bir konumda bulunurduk. – Victor Frankl

1) Pozitif Psikoloji ne değildir?

  • NLP ya da kendi kendine yardım değildir.
  • Bilimsel tabanı olmayan pop psikoloji değildir.
  • Bencil bir psikoloji, ya da yalnızca zengin gelişmiş ülkelerde yaşayan insanlara hitap eden bir alan değildir.
  • Olumsuz duyguları yok sayan bir bakış açısı getirmez.
  • Geleneksel psikolojinin alternatifi değildir.

Araştırma metodları. Psikolojinin diğer alanlarının kullandığı araştırma metodlarını kullanır. Bilim olarak yaşamımızı daha iyiye götüren hipotezleri test eder.

Odak noktası. İnsanların güçlü yönlerine konsantre olur ve yaşamlarında neyin yolunda gittiğini sorar.

Bizi sınırlayan genellikle fiziksel sınırlılıklarımız değil, fiziksel sınırlarımızla ilgili düşünce yapımızdır.  Ellen J. Langer

2) Pozitif psikoloji insanların negatif yönlerini göz ardı mı ediyor? 

Pozitif Psikoloji psikolojik hastalıkları araştırmanın önemini inkar etmiyor. Fakat gücün zayıflık kadar önemli olduğunu söylüyor. Ayrıca hayatı onu önemli kılan şeylerin üzerine bina etmenin, kötü olanı tamir etmek kadar önemli olduğunu vurguluyor.

Sadece pozitif duyguların peşinden koşsaydık, insan ırkı çoktan ölmüş olurdu. – Martin Seligman

3) Neden pozitif psikoloji?

Psikoloji bilimi tarih boyunca öncelikli olarak insanlarda neyin yanlış olduğu sorusuyla ilgilendi. Psikologların amacının bireylerin üzüntülerini azaltarak psikolojik hastalıkları tedavi etmek olduğu düşünüldü. İnsanları örneğin -8’den 0’a getirmeye çalıştı. Pozitif psikolojin amacı ise insanların + yönünde ilerlemelerine eşlik etmektir. Pozitif psikolojinin iddialarına göre toplumun büyük çoğunluğu kendini ne mutlu nede mutsuz olarak gören bireylerden oluşur.

Klasik anlamda psikoloji duygusal problemlerin üstesinden gelmeye yoğunlaştı. Bu hastalık modeliydi. Pozitif psikoloji insanları psikolojik hastalıklardan nasıl kurtarırız sorusuna cevap aramaz. İnsanları nasıl sağlıklı hale getirebiliriz sorusuna cevap arar.

Psikoloji bilimi normal insanların yaşam kalitelerini yükseltmeyi ve insanların sahip olduğu kabiliyetleri geliştirmeyi ihmal etti. Elbette hümanist yaklaşım ile Maslow ve Rogers gibi önemli isimlerin yaptıkları katkılar yadsınamaz. Pozitif psikoloji bir çok anlamda bu mirası devraldı denebilir.

İlginizi çekebilir: Hümanist yaklaşım nedir?

4) Pozitif psikoloji nedir?  Hedefleri 

  • Normal yaşamı daha doyumlu hale getirmek.
  • Zayıflıklarımızla baş edebilmek kadar güçlü yanlarımızı nasıl kullanmamız gerektiğini de öğrenmek.
  • Bireyde neyin iyi gittiğine odaklanarak, nasıl daha çabuk kendisini toparlayabileceğini bulmak.
  • Mücadele etmekten uzaklaşarak, yaşama daha iyi uyum sağlama, yaşamın anlamı ve nihai olarak da daha fazla yaşamdan doyum almaya yönelmek.
  • Daha az kötümser daha iyimser ve realist bir düşünme biçimi adapte etmek.
  • Bazı insanlar çok ağır hayat şartları tecrübe ederler. Buna karşın diğer insanlardan çok az destek alma şansına sahip olurlar. Hedef insanların daha fazla kontrol edebildikleri noktalara odaklanmalarına yardımcı olmaktır.
  • Nereden sorusundan çok, nereye sorusuna cevap arar. Geçmiş değil gelecek odaklıdır.
  • Hastalık modeli değil sağlık modelini benimser.

Peki psikolojiye pozitif bakış açısı toplumun sahip olduğu bütün problemleri çözebilmenin kolay bir cevabı mı?

Hayır, değil. Fakat prensiplerini hayatın farklı alanlarına uygulayabiliriz. Örneği; eğitim, iş ve devlet idaresi alanlarına. Bireyleri ve toplulukları sahip oldukları güçler üzerine bina etmeye cesaretlendirebilir. İyi olmanın temelleri üzerinde durarak hayatı yaşamaya değer kılan şeylere daha fazla enerji kanalize edebiliriz.

Bir insanın elinden her şeyi alınabilir. Fakat … insanın elindeki son özgürlük bir durum karşısında göstereceği tutumdur. – Victor Frankl

5) Pozitif psikolojinin çalıştığı konular nelerdir?

  • Mutluluk arayışı
  • Pozitif duygular, Pozitif düşünme
  • Psikolojik iyi oluş, esenlik
  • İnsanların güçlü özellikleri, resilience (farklı şekillerde çevrilmiştir Türkçe’ye: psikolojik sağlamlık, kendini toparlama gücü / yılmazlık)
  • Yaşam kalitesi, Yaşam doyumu
  • Affedicilik (başkalarını affetmekkendini affetmek)
  • Empati
  • Umut
  • İyimserlik
  • Travma sonrası gelişim
  • Sosyal zeka ve duygusal zeka
  • Psikolojik ihtiyaçlar
  • Cinsel iyi oluş
  • Hayatın anlamı, Hayatın amacı
  • Öz-yeterlilik
  • Öz-saygı (Self-esteem)
  • Öz-anlayış (Self-compassion)
  • Akış (flow)
  • Motivasyon
  • Aşk, romantik ilişkiler
  • Şükran duyma, minnettarlık (gratitude)
  • Sosyal destek
  • Pozitif beden
  • Pozitif yaşlanma
  • İşe bağlılık
  • Yaratıcılık
  • Sebatkarlık (persistence)
  • Karakter güçleri
    • Bilgelik (wisdom)
    • Cesaret
    • İnsaniyet
    • Adalet
    • Ölçülülük
    • Aşkınlık

6) Önemli kavramlar

Akış

  • Akış (flow) tanımı: Akış bireyin yaptığı iş içinde kaybolması halidir. Farkındalığın kaybolması ve bireyin kendisini mükemmel bir şekilde meydan okuyormuş hissine kapılmasıdır. Zamanın uçtuğu hissini verir. 
  • Akış terimi pozitif psikoloji yaklaşımının kurucularından olan Mihaly Csikszentmihalyi’e aittir.
  • Akış yüksek konsantrasyon ile karakterize edilir. Becerileri geliştirme, yaratıcılık ve içgörü ile yakından alakalıdır.
  • Bireyin akış yaşadığı tecrübeler ne çok basittir ne de onu çok fazla zorlar.
  • Akış içsel olarak ödüllendirici bir tecrübedir. Bir amaca ulaşmak için de yardımcı olabilir.

İlginizi çekebilir: Yaratıcılık psikolojisi, Akış nedir?

Farkındalık

  • Farkındalık (mindfulness) bilinçli olarak dikkatimizi on anki deneyimlerimize yoğunlaştırmamızdır. Farkındalığı uygulamak demek şimdiki zamanda yaşamaktır. Düşüncelerimize, duygularamıza, fiziksel duyulara ve çevremize olanlara odaklanmamızdır.
  • Farkındalığın faydaları arasında stresi, kaygıyı, depresyonu ve kronik ağrıları azaltması sıralanabilir.
  • Farkındalık yaşayan insanlar gelecek endişesi duymaz. Geçmişin pişmanlıkları arasında boğulmaz.
  • Farkındalığı öğrenmek zaman ve emek ister.

Öğrenilmiş İyimserlik

Öğrenilmiş iyimserlik (learned optimism), bireyin olanlar üzerinde hiç bir gücünün olmadığını düşündüğü öğrenilmiş çaresizliğin zıttıdır.

Öğrenilmiş çaresizliğe göre, dış güçler onun bir işte başarılı olup olamayacağını belirler. Dış güçler bireyin kalıtsal özellikleri ya da parçası olduğu sosyal sınıf olabilir.

İyi oluş

İyi oluş(well-being) ve mutluluk birbirine yakın kavramlardır. Alanın kurucularından Martin Seligman‘a göre iyi oluşu meydana getiren beş temel unsur bulunur.

İyi oluşu meydana getiren unsurlar

  • İyi duygular
  • Yaşama bağlılık
  • İlişkiler
  • Yaşamın anlamı
  • Başarılar

İyilik halinin alt boyutları 

  • Fiziksel iyilik hali
  • Psikolojik iyilik hali
  • Sosyal iyilik hali
  • Kariyer iyilik hali
  • Entelektüel iyilik hali
  • Finansal iyilik hali
  • Çevresel iyilik hali
  • Spiritual iyilik hali

Mutluluk 

Mutluluk pozitif duyguları negatif duygulardan daha sık yaşamak ve yaşam memnuniyetidir. – Ed Diener

Mutluluk hayatı keyif alarak anlamlı bir şekilde yaşamaktır. – Tal Ben-Shahar

Hedonik Mutluluk (Öznel İyi Oluş): Olumlu duygular + Yaşam Doyumu – Olumsuz Duygular

Eudaimonik Mutluluk (Psikolojik İyi Oluş): Anlamlı bir amaç doğrultusunda, erdemli bir hayat yaşamak.

İlginizi çekebilir: Mutlu olmak için ne yapmalı?

Kendine şefkat göstermek

Yard. Doç. Dr. Tuğba Sarı’nın kendine şefkat göstermek konulu panel konuşmasını izleyebilirsiniz.

7) Mutluluk hangi faktörlere bağlıdır?

Mutluluk bilişsel ve duygusal iyi oluş/esenlik halidir. Pozitif ya da hoşnut olunan neşe. 

Bilimsel kanıtlar bize iyi oluşun sadece genetiğe bağlı olmadığını gösteriyor. İnsanların daha doyurucu bir yaşam sürdürebilmek için aktif olarak yapabilecekleri şeyler var.

  • Genetik yatkınlık (%50)
  • Yaşam koşullarımız (%10)
  • Maksatlı adımlarımız (%40)

Mutluluk öğrenilebilir. Nasıl yeme ya da egzersizle alakalı kötü alışkanlıklar içine giriyorsak, bunu aynı şekilde ruhsal sağlığımızla da yaparız. Ruhsal sağlık geliştirebileceğimiz belirli kabiliyetler olarak görülebilir. Aynı spor yapmak gibi, ya da bir müzik aletini çalmayı öğrenmek gibi daha mutlu olmak için gereken kabiliyetleri zamanla öğrenebiliriz. İyi bir sporcu olmak nasıl her zaman kazanmak anlamına gelmiyorsa, iyi oluş halide her zaman mutlu olmak anlamına gelmez.

Mutluluk ilişkiseldir. Müzisyenler ya da başarılı kimselerde olduğu gibi yaşamdan tatmin oluşumuzun büyük bir kısmı bir takımın ya da bir grubun parçası olmaktan geçer. Diğerlerinin iyi olmalarına yardımcı olmak kişinin kendisinide mutlu yapar.

İlginizi çekebilir: Mutlu çocuk yetiştirmenin sırları nelerdir?

8) Pozitif psikoloji araştırmalarının ortaya koyduğu önemli bulgular nelerdir?

  • İnsanlar genellikle mutludurlar.
  • Temel ihtiyaçlar karşılandıktan sonra kazanılan paranın yüksekliği mutluluk oranını büyük oranda değiştirmiyor. Başkakları için para harcamak bireyi mutlu kılıyor.
  • Hayal kırıklıklarıyla ve kötü gidişle baş etmenin en etkili yollarından bazıları güçlü sosyal ilişkiler ve karakter özellikleridir.
  • İş bireyin iyi oluşu üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Özellikle anlamlı ve amaca yönelik yapılan işler bireyin iyi oluşu üzerinde pozitif etkiye sahiptir.
  • Mutluluk üzerinde genetiğin etkisi büyüktür. Fakat insanlar iyimserlik, affedicilik ve özgecilik gibi karakter özelliklerini ve erdemleri öğrenerek mutluluk düzeylerini artırabilirler.

İyi yaşam bir süreçtir, bir varlık hali değildir. – Carl Rogers

9) Pozitif duygular nelerdir?

Dr. Fredickson en önemli gördüğü 10 pozitif duyguyu sıraladı.

Aşk (love). Tüm diğer önemli pozitif duyguları kapsadığı düşünülür.

Neşe (joy). Mutluluk denilince akla gelen ilk duygu neşedir. Kısa süreli mutluluğu ifade ettiği düşünülür. Bir çok farklı pozitif duyguyla birlikte yaşanabilir.

Şükran, minnettarlık (gratitude). Mutluluğun en büyük belirleyicilerinden biri olduğu düşünülür. Birey hayatının pozitif duygularına odaklanır. Şükran duyan bireylerin daha az talihli gördükleri bireylere yardımcı olma ihtimalleri yükselir. Özgeci davranışlarda bulunmak mutluluklarını daha da artırır.

Huzur, dinginlik (serenity). Sahip olduklarınızdan memnun olma halidir. Acının yokluğudur. Kişi kendisini bir kurban olarak görmez.

İlgi (interest). Amaçlarımızı gerçekleştirmek, ihtiyaçlarımızı yerine getirmek için ilgi duymaya ihtiyacımız var. Çevremizde olanlara ilgi duymak bize neşe verecek keşiflerde bulunmamızı sağlar.

Umut (hope). Umut mutlu olma beklentisi içinde olmaktır.

Gurur (pride). Gururlu ve narsist olmak arasında ince bir fark bulunur. Gerçek başarılardan doğan gurur ile kibirden gelen gururu ayırmamız gerekiyor.

Gerçek gurur: Küstah bir şekilde değil, pozitif duygu olarak yaşanır. Bu bahsedilen gurur, bireyin başarılarından ve aidiyet duyduğu gurubun başarılarından gurur duymasıdır. Birey kısa vadeli kazançlardan vazgeçip uzun süreli çabalar ortaya koymuştur.

Kibirli gurur: Kendimizi doğal olarak kabiliyetli ve diğerlerinden üstün gördüğümüzde hissettiğimiz olumsuz bir duygudur (Shi-Yun Ho vd., 2016).

Eğlence (amusement). Bir şeyi komik bulduğumuzda yaşadığımız duygudur. Mizah bizi kolaylıkla başkalarına bağlayan bir sosyal bağ oluşturur. Kolayca eğlenmek demek aynı zamanda bir şeyleri çok ciddiye almamaktır.

İlham (inspiration). İlham büyük bir motivasyon gücü olabilir. İlham ile bireyler fikirlerini değiştirebilirler. Bu nedenle değişimi getiren liderlerde bulunan bir özelliktir.

Haşmetinden şaşkına dönmek (awe). Muhteşem bir manzara karşısında, ya da bir sanat eserine bakarken kapıldığımız pozitif duygudur.

Diğer pozitif duygular; memnuniyet (satisfaction), relief (rahatlama), sevinç, coşku, cesaret, sevgi, esenlik, hayranlık, ferahlık, bağlılık, heveslilik, kararlılık, hoşgörü, arzu, kıvanç, rahatlık, beğeni…

10) Pozitif duygular bize nasıl yardımcı olurlar?

Pozitif duyguların oranını hayatımızda artırmaya açık olmanın önemine işaret ediyor Fredickson. Bunu yapmanın yolunun zorlamak olmadığını söylüyor.

Hayata karşı pozitif bir tutum içine girince bu duyguların kendiliğinden ortaya çıkacağını savunuyor.

  • Sağlık. Pozitif duygular bizi daha sağlıklı yapar. Bağışıklık sistemini güçlendirir.
  • Öğrenme. Pozitif duygular yaşarken daha iyi öğrenebiliriz.
  • İlişkiler. Pozitif duyguların artırılması diğer insanlarla olan ilişkimizi etkiler. Daha çok biz ön plana çıkar, benden ziyade. Diğer insanlar tarafından daha çok sevilirler. Böylelikle daha fazla sosyal destek görürler. Şiddet gibi davranışları daha az gösterir, etraflarına saldırma ihtimalleri çok daha azdır.
  • İş yerlerinde daha verimli çalışırlar.
  • Yardımseverlik. Daha fazla olumlu duygular yaşayanlar daha özgecidirler.

11) Pozitif psikolojiye yöneltilen eleştiriler nelerdir?

Pozitif psikoloji yeni bir şey söylemiyor.

Ortaya attığı görüşlerin büyük çoğunluğu hümanist yaklaşımın temel aldığı esaslardır. Pozitif psikolojinin en büyük faydası, bu alanda çalışan uzmanları bir çatı altında toplamasıdır. Diğer önemli faydası bu konularda çalışmayı meşrulaştırmıştır. Daha önceleri pozitif konuları çalışmak değersiz ve önemsiz görülüyordu.

Pozitif psikoloji bencil bir bilimdir.

Pozitif psikolojinin bencil, zengin ve bireysel Amerikalılar için uygun olduğu söylenir. Bunun nedeni mutluluğu, bireysel iyi oluşu, kendine şefkati ön plana çıkarmasıdır. Oysaki mutlu insanların daha yardımsever oldukları ve başkalarına zarar verebilecek davranışlarda daha az bulundukları ortaya konmuştur.

Pozitif psikoloji olumsuzu yok sayıyor.

Olumsuzu yok saydığı, olumlu duygulara çok fazla yoğunlaştığı iddia edilir. Psikopatoloji çalışılarak da iyi yaşam hakkında bir çok şey öğrenilebileceği iddia edilir. Pozitif psikoloji klinik psikolojinin bir alternatifi değildir. Psikolojinin alt dallarından biridir. Kimilerine göre ise psikolojinin bir alt dalı değil kendisidir. Sadece pozitif konulara odaklanmayı seçmiştir. Bu akımla birlikte pozitif konularda çalışmayı meşrulaştırma görevini yerine getirdiği düşünülürse, belkide artık ayrı bir dal olmasının anlamıda kalmamıştır.

Pozitif psikolojinin önerilerinin zararlarıda olabilir.

Endişelenmeyi bırakmak bireyin çalışma motivasyonunu düşürebilir. Affedicilik yolu ile birey kendini tehlikeye atabilir. Bu gibi eleştiriler yersiz olarak nitelendirilir alanın savunucuları tarafından.

Pozitif psikoloji araştırmalarının metodolojileri tartışmalıdır.

Pozitif psikoloji alanındaki araştırmalar büyük ölçüde  ilişkisel (correlational) ve kesitseldir (cross sectional). Kurumsal çalışmalar, nitel araştırmalar ve uzun dönemli etkilerini ölçen çalışmalar noktasında ise zayıftır. Bu zayıflıklarını gidermek için Doç. Dr. Tayfun Doğan üç öneride bulunuyor. 1) Hümanistik psikolojiden kurumsal anlamda yararlanmak; 2) Araştırma yöntemlerini genişletmek; 3) Zaten var olan sinir bilimle olan işbirliğini artırmak.

Pozitif psikoloji pop psikolojiyi besliyor.

Pozitif psikoloji alanı bilimselliğe vurgu yapıyor. Fakat bulguları motivasyon konuşmaları sunan, koçluk yapan, kişisel gelişim önerilerinde bulunanlar tarafından da kullanılıyor. Kimi yaşam koçları ve psikologlar kritik bir süzgeçten geçirmeden uygulayabiliyorlar pozitif psikoloji müdahalelerini.

12) Pozitif psikolojinin kökenleri nelerdir?

Pozitif psikoloji yaklaşımı yeni bir bilim dalı olduğunu iddia eder. Oysaki savunduğu değerlerin yeni olmadığını görüyoruz.

Eski Yunan felsefesinde, Aristotle her insanın içerisinde onu doğru yola ileten, takip ettiğimiz mutluluğa ulaştıracak olan bir ruhun varlığından bahseder. İnsan en çok mutluluk peşinde koşar der.

Batı felsefesine ait faydacılık, hazcılık gibi akımlar arasında da bağlar kurulabilir.

Modern terapi akımlarıyla pozitif psikoloji arasında da bir çok benzerlikler görülür. Örneğin; Jung‘un bireyin potansiyeline yaptığı vurgu ve Carl Rogers’in öncülüğünü yaptığı hümanist yaklaşım. Hümanist psikologlarda psikolojiyi domine eden negatife odaklanmayı reddetmişlerdir. İki bilim alanınında odaklandığı ve çalıştığı noktalar aynıdır.

Pozitif psikoloji terimini ilk kullanan kişi Abraham Maslow’dur. 

Doğu felsefelerine ait olan Hinduizm ve Budizm yaklaşımlarıda pozitif duygulara ulaşmak için bir çok metod önermektedir. Örneğin; farkındalık ve meditasyon.

Düşüncelerine dikkat et . Çünkü düşüncelerin kelimelerin our.

Söylediklerine dikkat et çünkü kelimelerin yaptıkların olur.

Yaptıklarına dikkat et çünkü yaptıkların alışkanlıkların olur.

Alışkanlıkların karakterini belirler ve bu geleceğini belirleyen şeydir.

– Mahatma Gandhi

13) Pozitif psikolojinin kurucuları 

İlginizi çekebilir: Martin Seligman kimdir?

14) Pozitif Psikoterapiler

Pozitif psikoloji bir çok farklı alana uygulanmıştır. Pozitif eğitim, pozitif sağlık, pozitif kariyer, pozitif ebeveynlik … Özellikle son dönemlerde bir çok pozitif psikoterapi geliştirilmiştir. Farklı pozitif psikoterapi metotları arasında karışıklık olmaması için İngilizce adlarınıda paylaştım.

  • Pozitif Psikoterapi (Positive Psychotherapy) Martin Seligman & Dr. Tayyab Rashid
  • Pozitif Psikoterapi (Positive Psychotherapy) Nossrat Peseschkian
  • Yaşam Kalitesi Terapisi (Quality of Life Therapy)
  • İyi Oluş Terapisi (Well-Being Therapy)
  • Merhamet Odaklı Terapi (Compassion Focused Therapy)
  • Anlam Odaklı Terapi Meaning-Centered Therapy
  • Farkındalık Odaklı Terapi (Mindfulness Focused Therapy)
  • Umut Terapi (Hope Therapy)
  • Pozitif Bilişsel Davranışçı Terapi (Positive CBT)
  • Affedicilik Odaklı Terapi (Forgiveness Therapy)
  • Amaç Odaklı Terapi (Goal Oriented Therapy)
  • Travma Sonrası Gelişime Dayalı Terapi
  • Çözüm Odaklı Terapi (Solution Focused Therapy) Steve de Shazer & Insoo Kim Berg.

15) Pozitif psikoloji – Dernekler, kuruluşlar

IPPA International Positive Psychology Association [Uluslararasi Pozitif Psikoloji Derneği]

ENPP European Network for Positive Psychology [Avrupa Pozitif Psikoloji İletişim Ağı]

SIPPA Students of the International Positive Psychology Association [Uluslararasi Pozitif Psikoloji Derneği]

IPPA Istanbul Pozitif Psikoloji Akademisi

16) Pozitif psikoloji  – Türkçe bilimsel dergiler 

The Journal of Happiness and Wellbeing

Editörlüğünü Tayfun Doğan’ın yaptığı dergi 2013 yılından beri Türkçe ve İngilizce olarak yılda iki defa yayın yapmaktadır.

Journal of Positive Psychology & Education Studies (JPPES).

Bülent Baki Telef’in editörlüğünü yaptığı dergi ilk sayısını 2016 yılı içerisinde çıkarmayı planlıyor.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu yazın.
Lütfen buraya adınızı yazın.