Çözüm odaklı terapi sürecinde istisna soruları sıklıkla başvurulan psikoterapi teknikleri arasında yer almaktadır.

Diğer başlıca psikoterapi soru teknikleri şunlardır;

  1. Döngüsel sorular
  2. Mucize sorusu
  3. Derecelendirme soruları
  4. Paradox sorular
  5. Farazi sorular

Her şeyin bir istisnası vardır.

Şu inanç yatar istisna sorularının temelinde. Çözüm anları hali hazırda zaten danışanın hayatında yaşanmaktadır. Bu anların danışanın daha çok farkına varması ve daha çok tekrarlaması amaçlanır.

Problem hangi zamanlarda problem değil?

Danışanın problemiyle ilgili istisnalar yaşayıp yaşamadığını şu şekillerde sorabilirsiniz?

  • Probleminize hangi zamanlarda sahip değilsiniz?
  • Probleminiz hangi zamanlarda daha az şiddetli?
  • Hangi zamanlarda öfke/utanma/kıskançlık… duyacağın beklentisi içinde olduğunuz halde böyle hissetmiyorsunuz? 
  • Bir şeye çok yoğun bir şekilde odaklandığınızda kafanızdan takıntılı düşüncelerin çıktığı zamanları fark ediyor musunuz? Mesela sevdiğiniz dizinin yeni bölümünü seyrederken.

Bu aşamada sorulan sorular varsayıma dayanan sorulardır. Danışana şu şekilde bir soru yönelttiğinizi düşünün. “Öfke duymadığınız zamanlar oluyor mu?” Yüksek ihtimalle cevabı “hayır olmuyor” olacaktır. Her şeyin mutlaka bir istisnası vardır varsayıma dayanarak soruyoruz istisna sorularını.

Danışan bu sorularınıza olumsuz yanıt verebilir. Hayır her zaman bu problemi yaşıyorum diyebilir.

Bir yakınma hakkında hiç bir zaman her zaman demeyin.

Bu aşamada mizah kullanabilirsiniz.

Örnek

Danışan: Hiç durmadan koca gün sigara içiyorum.

Terapist: Nasıl yani uyurken de mi sigara içiyorsunuz?

D: Elbette, uyurken sigara içmiyorum.

T: Peki başka hangi zamanlarda da sigara içmiyorsunuz?

Danışan şu cevaplarla gelir. Hastane de arkadaşını ziyaret ederken, çocukların yanında, havuza girerken, uzun uçuşlarda… Danışana bu aşamadan sonra bu gibi istisna durumlarında nelerin yardımcı faktör oluşturduğunu sorabilirsiniz. Diğer zamanlara nasıl taşıyabileceğinizi çalışabilirsiniz.

Örnek

Terapist: (Depresif olduğunu ve hiç bir şey yapmak istemediğini söyleyen danışana) “Günün 24 saati hatta uyurken, televizyon seyrederken yada gerçekten tadına bayıldığınız bir yemeği yerken de mi depresyondanız?”

Farklı olan neydi istisna durumlarında?

Danışanın yaşadığı istisnaları daha iyi tanımaya çalışabilirsiniz. Danışanın istisnaları ile ilgili hipotezlerini sorarak devam edebilirsiniz. Bu şekilde danışanın kaynaklarını da tespit edebilirsiniz.

  • İstisna yaşadığınız durumlarda farklı olan nedir?
  • Problemle bu zamanlarda karşılaşmıyor oluşunuzu neye bağlıyorsunuz?
  • Nasıl oluyorda bahsettiğiniz zamanlarda probleminizi yaşamıyorsunuz?
  • Bunu nasıl başarıyorsunuz?
  • Problemsiz yaşadığınız anlarda sizin için önemli olan değerler nelerdir?
  • Kendinizi daha az depresif hissettiğinizde nerede oluyorsunuz?
  • Hangi durumlarda ..X.. davranışını yerine getirme ihtimaliniz en düşük?

İlginizi çekebilir: Sistemik aile terapisi teknikleri

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu yazın.
Lütfen buraya adınızı yazın.